به همان تناسب که برای رسیدن به الله باید ابتدا اله ها نفی شوند برای داشتن درک صحیحی از جامعه مهدوی که همان جامعه ی الهی است باید ابتدا وجوه تمدنی جامعه ی غیر الهی شناخته شود وگرنه دیدگاهی التقاطی حاصل خواهد شد که از درون آن مدل‌هایی نظیر ژاپن اسلامی و یا… خارج خواهد شد. شناخت وجوه مختلف جامعه مهدوی و ویژگیهای جامعه‌ی مهدوی و جامعه‌پردازی بر مبنای حب ولی خدا از مواردی است که متأسفانه در بین آثار خلق شده در این زمینه چندان به خوبی تبیین نشده است. به این مثال ساده توجه فرماید:

در روایات ذکر شده است که پس از ظهور دیگر کسی فقیر و مسکین نخواهد بود و همه در یک رفاه نسبی برخوردار خواهند بود. اما علت چیست؟

برخی ممکن است بگویند، علت این است که نظام توضیع ثروت عادلانه خواهد شد و منابع ثروت در اختیار افراد عادل قرار خواهد گرفت و نظام اقتصادی اسلام به طور کامل محقق خواهد شد، اما این جواب مطلقاً کامل نیست و نکته‌ی بسیار لطیف‌تر و دقیق‌تری در این تحول در عرصه‌ی اقتصاد عمومی در جامعه‌ی مهدوی وجود دارد.

در روایات ذکر شده است که پس از ظهور، عقول مردم کامل می‌شود. از آثار کامل شدن عقول این است که انسان‌ها برای تمام تلاش خود را برای ساختن ابدیت و خانه‌ی آخرت خود انجام می دهند و مانند امروز که حرص به دنیا می‌ورزند زندگی نخواهند کرد، نتیجه‌ی چنین بینشی این خواهد شد که بر خلاف جامعه ی امروز که انسان‌ها غالباً به دنبال جمع کردن بیشتر مال و اموال برای خودشان به هر طریقی هستند، پس از ظهور و در سایه ی تکمیل عقل دعوا بر سر این است که بتوانند مستحقی پیدا کنند و از مال خود انفاقی انجام دهند تا برای خانه‌ی ابدی خود چیزی بیاندوزند.

 

آن چنان که مولا علی علیه السلام در نامه ی ۳۱ نهج البلاغه ی شریف خطاب به فرزند برومندشان فرموده‌اند:

 

اگر مستمندى را دیدى که توشه‌ات را تا قیامت مى‌برد، و فردا که به آن نیاز دارى به تو باز مى‌گرداند، کمک او را غنیمت بشمار، و زاد و توشه را بر دوش او بگذار، زیرا ممکن است روزى در رستاخیز در جستجوى چنین فردى باشى و او را نیابی، به هنگام بى نیازى، اگر کسى از تو وام خواهد، غنیمت بشمار،…

نکته‌ی بسیار بسیار مهم دیگری که معمولاً مغفول واقع می‌شود زمانی که از جامعه مهدوی بحث می شود این است که معمولاً بعد ذکر این روایت معروف که حضرت ظهور خواهند کرد در زمانی که عالم پر از ظلم و جور شده است و دنیا را پر از عدل و داد خواهند کرد، مهم‌ترین مصداق ظلم مطرح نمی‌شود و مهم‌ترین مصداق عدل هم مطرح نمی‌شود:

 

به تصریح قرآن بزرگترین مصداق ظلم، شرک است:

إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیمٌ (۱۳. لقمان)

همانا که شرک، ظلم عظیم است.

 

و حضرت مهم‌ترین کاری که انجام می‌دهند برکندن ریشه‌ی این ظلم است، همانگونه که در دعای ندبه هم همین معنا تصریح شده است:

 

أین هادم ابنیه الشّرک و النّفاق

کجاست منهدم کننده بناهای شرک و نفاق

 

یعنی مهم‌ترین برنامه ی حضرت در هنگام ظهور اقامه‌ی توحید و برچیدن بساط شرک است، مهم‌ترین مراتب شرک و نقطه ی مقابل آن یعنی توحید، شرک در ربوبیت و شرک در عبودیت است و نقطه‌ی مقابل آن توحید در ربوبیت و توحید در عبودیت، متأسفانه حتی در بین بسیاری از به اصطلاح صاحب نظران این بحث مغفول است و زمانی که می‌خواهند مهم‌ترین مصادیق ظلم را بر شمرند از مصادیق ظلم و ستم و زورگویی مستکبران عالم سخن می‌گویند و این‌ها در مقایسه با شرک، که به نابودی ابدیت انسان‌ها منجر می‌شود، مظاهر سطح پایین‌تر ظلم را در نظر می‌گیرند.

اما باید توجه داشت که ریشه تمام این بی عدالتی‌ها و ظلم‌ها در نبود استقرار توحید در عالم است!

حضرت، انسان ها را به عبد و بنده ی خدا تبدیل می‌کنند و تمام آثار و برکاتی که برای ظهور در روایات ذکر شده است و دیگران هم به طرق مختلف نقل می‌کنند همه از برکات اقامه‌ی توحید در عالم است.

از طرف دیگر بر مبنای کلام امیرالمومنین علیه السلام عدل یعنی اینکه هر چیزی سر جای خودش قرار گیرد و مهم‌ترین چیزیکه در تمام دوران‌ها و به ویژه در این دوره ی آخرالزمان سر جای خود قرار ندارد در بین مردم، خدا و حکم خداست!

هر چند متأسفانه در این زمینه تا کنون کتاب جامعی تدوین نشده است که بتواند به خوبی حق مطلب را در باب جامعه ی مهدوی به صورت تام و تمام بیان کند اما به هر شکل در این مجموعه سعی شده به فراخور این موضوع نیز کتاب هایی برای مطالعه معرفی شوند.

 

۱. آینه هفدهم و هجدهم از کتاب شمیم گل نرگس، تألیف عباس رحیمی با عناوین برکات عصر ظهور و پایگاه حکومت (۱۴ صفحه)

۲. بخش دوم و سوم از فصل سوم با عناوین برپایی عدالت در زمان ظهور و نتایج شگفت انگیز ظهور از کتاب از ظهور جهان تا جهان پس از ظهور، تألیف عباس استاد آقایی (۱۰۶ صفحه)

۳. بخش پنجم از کتاب معرفت امام زمان و تکلیف منتظران، تألیف ابراهیم شفیعی سروستانی با عنوان جهان پس از ظهور (۱۰۰ صفحه)

 

برای مطالعه‌ی بیشتر در این زمینه می توانید به این کتاب ها هم مراجعه بفرماید:

۴. جامعه‌سازی قرآنی، تألیف محمد رضا حکیمی، انتشارات دلیل ما

۵. کتاب دولت کریمه، تألیف دکتر مرتضی آقا تهرانی، انتشارات کتاب یوسف

۶. کتاب تمدن‌زایی شیعه، تألیف اصغر طاهرزاده، انتشارات لب المیزان

 

*** سیر متوسط کتاب‌های ۱ و ۲ و ۳ و ۴ (موارد حذف شده ۵ و ۶)

** سیر مجمل کتاب‌های ۱ و ۲ (موارد حذف شده ۳ و ۴ و ۵ و ۶)