به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران تسنیم «پویا» جریان اربعین امام حسین(ع) که در این چند سال اخیر به اوج سطح کیفی و کمّی رسیده است، توجهات مردم جهان را به سوی خود معطوف کرده است، زیرا بزرگ‌ترین تجمع تاریخ بشریت در مقطعی از سال و در سرزمین کربلا شکل می‎گیرد. این موضوع باعث شد توجه نخبگان جهان به خصوص نخبگان شیعه به سوی آن جلب شود تا جایی که این موضوع را اساس مطالعات خود قرار دادند و در جامعه نخبگانی آن را مورد گفتمان علمی معرفتی قرار دادند و هر کدام با رویکردهای مختلف معرفتی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی به تبیین آن پرداختند که در رأس آنها مرکز مهدویت و آینده‎اندیشی مسجد مقدس جمکران قرار داشت.

این مرکز طی دو سال گذشته در قالب سمینارها، سلسله نشستهای تخصصی و کارگاه‎های علمی سیر مطالعاتی و تحقیقاتی خود را متمرکز موضوع اربعین و با عنوان «نظام اربعین در حرکت به سوی جامعه آرمانی» کرد و در نهایت اولین همایش بین‎المللی لقاءالحسین(ع) را با همکاری عتبه حسینیه(ع) را در جوار ضریح مطهر امام حسین(ع) و در سالن خاتم‎الانبیاء برگزار کرد و امسال نیز قصد برگزاری دومین دوره از این همایش بین‎المللی را دارد. حال برای آگاهی از جزئیات برنامه دوم لقاءالحسین(ع) به گفت‎وگو با دکتر سید مجید امامی، رئیس بنیاد پژوهش و نشر مسجد مقدس جمکران نشستیم که به شرح ذیل است:

 

%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%db%8c-21

اربعین را بارزترین مصداق و تحقق نصرت امام زمان(عج) دانستیم
چرا بحث اربعین از اصلی‎ترین موضوعات مطالعات و نشستهای مرکز پژوهش مسجد جمکران قرار گرفت؟
هدف ما تبیین چارچوبها و مرزهای مطالعات اربعین بود. در واقع معتقدیم این حوزه میان رشته‎ای مهم الهیات تمدنی و تاریخی و فرهنگی ما بایستی بیش از اینها موضوع مطالبه و تحقیق قرار گیرد، بنابراین فراخوان محدود دادیم تا بتوانیم تخصصی‎تر کار را ادامه دهیم و اکنون با انتشار کتاب همایش سال گذشته در سه جلد و بیش از ۸۰۰ صفحه و بسیاری از فعالیتهای علمیِ پیرامون همایش، اهمیت موضوع علمی را در محدوده حوزه و دانشگاه دنبال میکنیم.
واقعاً معتقدیم اگر قرار باشد مطالعات تمدنی و مطالعات تاریخی مهدویت بر اساس مطالعات کلامی و مطالعات فلسفی این حوزه شکل بگیرد، نیازمندیم با پدیده‎های تاریخی و اجتماعی عصر خودمان رابطه خیلی جدی برقرار کنیم. یعنی پشت درهای بسته نمیشود درباره مهدویت تمدن‎ساز و جامعه‎ساز صحبت کرد. نمیشود انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و تحولات بعد از انقلاب، بیداری اسلامی و اربعین را نگاه نکرد و در خصوص مهدویت تمدنی و اجتماعی صحبت کرد. خب رسالت ما و تمام دوستانی که دارند در این مجموعه زحمت می‎کشند، نگاه آزادسازی ظرفیتهای مطالعات مهدویت است، لذا این تأکید در کنار کارهای دیگر بیش از کارهای دیگر در مطالعات و در سرمایه‎گذاری‎های فکری ما در موضوع اربعین است، زیرا اربعین را با استمزاجی که با مراجع کردیم و با تحقیقاتی که انجام دادیم، بارزترین مصداق نصرت امام زمان و تحقق نصرت حضرت دانستیم، همان طور که در زیارت زیارت اربعین میگوییم «وَ نُصرتی لَکُم مُعَدَّهٌ» در واقع میتوان گفت همان تفسیر نصرت به امام منصوری است که در زیارت عاشورا آمده است. در زیارت عاشورا میخوانیم: «فَاَسْأَلُ اللهَ الَّذی أکْرَمَ مَقامَکَ وَاَکْرَمَنی اَنْ یَرْزُقَنی طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمام مَنْصُور».

 

امام حسین(ع) نقش اساسی در امر ظهور امام زمان(عج) دارد
حال اگر این نصرت عینی، عملی، تمدنی و انفسی امام زمان(عج) اگر شناخته بشود، به طور طبیعی مهدویت اجتماعی و تمدن‎ساز تئوریزه میشود. اگر حسین‎بن علی و ماجرای عاشورا جهانی شود، ظهور محقق میشود، زیرا خود امام زمان(عج) در دوران ظهور خودشان را با امام حسین(ع) معرفی میکنند. بنابراین اینطور می‎فهمیم که اگر امام حسین(ع) و ماجرای عاشورا جهانی شود، از یک بعد این امکان وجود دارد که حتماً ماجرای عاشورا و مظلومیت و غصب حق اباعبدالله(ع) خاصیت جهانی شدن دارد. اگر این جهانی شدن رخ دهد، ظهور تحقق خواهد یافت. امامی که بتواند خودش را منتقم خون به ناحق ریخته معرفی کند و فطرتهای بشری را جذب خودش کند، حتماً مورد نصرت واقع میشود. کدام فطرت پاک بشری است که این مظلومیت و معصومیت و حقانیت را نفهمد و متوجه نشود؟ بنابراین به نظر میرسد ماجرای اربعین حتی فراتر از یک مناسک یا گردهمایی است تا جایی که میزان استقبال از ماجرای اربعین از مناسک حج که از مقدس‎ترین مناسک مسلمین است.

ظرفیت فزاینده پیاده‎روی اربعین خاصیت جهانی شدن
اگر شرایط ظالمانه رسانه‎های جهان ماجرای اربعین را به اندازه نیمی از پوششهای مسابقات فوتبال پوشش میداد، خیلی اوضاع سیاسی، اجتماعی، دینی و تمدنی جهان متحول میشد، اما نباید نگران بود بلکه معتقدیم این ظرفیت فزاینده پیاده‎روی اربعین خاصیت جهانی شدن در پرتو انوار مقدس امام حسین(ع) را دارد که میتوان گفت از نشانه‎های محتوم ظهور است.

شنیده شد مسجد جمکران کتابی در زمینه اربعین به چاپ رسانده است؛ در این باره توضیح میدهید؟
نام کتاب بر گرفته از آیه۸ سوره صف «و اللّهُ مُتِمّ نورِه؛کاوشی در ابعاد الهی، تمدنی و مهدوی حرکت اربعین» و در سه جلد است. این کتاب حاصل همت مشترک مؤسسه مطالعات راهبردی و فرهنگی اصحاب الحسین علیه‌السلام، پژوهشکده مهدویت و آینده‌اندیشی مسجد مقدس جمکران در برگزاری دومین کنگره بین المللی لقاءالحسین علیه‌الاسلام است. جلد اول درباره اجلاسیه و نشستهای تخصصی، جلد دوم دباره مجموعه مصاحبه‌های علمی، جلد سوم برگزیده مقالات و یادداشتهای کنگره بین المللی لقاءالحسین علیه‎السلام و در سه جلد است که سال گذشته چاپ محدود شده بود و به صورت ویژه‎نامه بود، اما امسال به صورت کتاب علمی و به صورت کامل‎تر و مستقل چاپ شده است. بخشی از محتواهای کتاب برای عموم فرهیختگان و علاقه‎مندان به زیارت اربعین قابل استفاده است. کتاب طوری نیست که در سطوح خارج حوزه مورد توجه قرار گیرد. ان شاءالله یک جلدِ مستقل به زبان عربی و به صورت گزیده‎ای قرار است چاپ شود. همکاران ما بنا دارند خیلی سریع ظرفیتی فراهم کنند تا بتواند قبل از اعزام و آغاز سفر مشتاقان اربعین، از طریق درگاه فروش الکترونیک سایت کتاب جمکران و یا از طرق ساده‎تر به دست مشتاقان برسد طوری که توزیع مردمی صورت بگیرد.

 

%da%a9%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d9%88%d8%a7%d9%84%d9%84%d9%87-%d9%85%d8%aa%d9%85-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%87

 

از اهداف اصلی کنگره لقاءالحسین(ع) سیر مطالعات منطقی جریان اربعین است
درباره کنگره بین‎المللی لقاءالحسین(ع) مطلبی باقی مانده است توضیح دهید؟

مطالعات اربعین یعنی به رسمیت شناختن اربعین به عنوان یک سوژه علمی ناب و زنده. الان به نظر میرسد خود سوژه  زنده، شناخته شده و مورد توجه دارد قرار میگیرد و حالا تازه مورد چکش‎کاری، مطالعات و تفحص از حوزه‎ رشته‎های متخلف علوم انسانی و الهیات قرار میگیرد و از دل این کاوش امید است هم آسیب‎شناسی، هم آینده‎پژوهی و هم تدوینهای مناسبی خارج شود. اگر مشابه ماجرای اربعین در هر مکتب و هر فضای اجتماعی و تمدنی دیگری شکل میگرفت، فقط درباره موضوع آسیب‎شناسی آن، تا به حال چندین مرکز مطالعاتی برایش تأسیس میشد. کاری که در همایش بین‎المللی لقاءالحسین انجام شده است، این بوده که فرهیختگان جسارت کنند و با منطق وارد فضای مطالعات اربعین شوند.
مجموعه‎هایی که در این همایش مشارکت داشته‎اند، پژوهشکده مهدویت و آینده اندیشی مسجد جمکران، مؤسسه اصحاب الحسین(ع)، عتبه حسینیه در عراق، دانشگاه امام صادق(ع)، دبیرخانه همایش ملی اربعین،‌ پژوهشکده مطالعات فناوری و ستاد معرفتی آیات نور بوده‎اند.  هر کدام از کمیسیونها یک مسئول داشته که از اساتید مبرز این حوزه هستند. همچنین دانشجویان، طلاب و فرهیختگانی که در عبته حسینیه رفت و آمد دارند، میتوانند در این کنگره حضور داشته باشند.