به گزارش مرکز خبر روابط عمومی مسجد مقدس جمکران، «در روایات آمده امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) همه ساله در موسم حج شرکت کرده و همه اعمال را به جا می آورند و در منا و مشعر و عرفات حضور می یابند؛ امام(عجل الله تعالی فرجه) مردم را می بینند اما مردم ایشان را نمی بینند و نمی شناسند.

اگرچه امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) با حجاج در روز عرفه در عرفات وقوف می کنند اما بنابر روایات خدا در روز عرفه ابتدا به زائران کربلا و امام حسین(علیه السلام) نظر لطف می کند سپس به حجاج بیت الله الحرام؛ این یعنی برای مهدی باور و مهدی یاور شدن باید از مسیر کربلایی شدن که همان بذل جان و مال است، گذشت.

این جملات بخش هایی از مباحث حجت الاسلام عباس رمضان علیزاده کاشانی، پژوهشگر و کارشناس مهدوی است که به مناسبت فرا رسیدن روز عرفه درباره ارتباط عرفه و امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) با شبستان در میان گذاشته، مشروح این گفت وگوی تفصیلی به حضورتان تقدیم می شود:

 

*به منظور ورود به بحث لطفا بفرمایید بین امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) و روز عرفه چه ارتباطی وجود دارد؟

برای پاسخ به این سوال ابتدائاً باید بدانیم معنای عرفه چیست، کجا و در چه مواقعی به کار رفته است. عرفه در چند موضع به کار رفته است:

نخست، درباره حضرت آدم(علیه السلام) گفته شده وقتی جبرائیل مناسک و احکام حج را برای او تعریف کرد، آدم گفت: «عرفتُ» یعنی شناختم و به این اعتبار این روز «عرفه» نام گرفته است. دوم حضرت ابراهیم(علیه السلام) که بعد از دیدن چندباره خواب قربانی کردن فرزند، نهایتاً در نهم ذی الحجه وظیفه اش را دریافت و گفت: «عرفتُ» و سوم درباره شیعه آمده که عرفه؛ یعنی عرفان و معرفت و شناخت، یکی از آن شناخت هایی که شیعه باید دنبال کند همان شناخت امام است چنان که در دعا می خوانیم: «اَللّهُمَّ عَرِّفْنى حُجَّتَکَ» و این سرآمد همه معارف است.

علاوه بر این، عرفه از نظر ظرف زمانی نزد خداوند و در عالم ملکوت جایگاه خاصی دارد؛ عرفه اعظم الایام است مثل لیالی قدر که اعظم شب ها است، چنانکه نقل است: امام سجاد(علیه السلام) در روز عرفه صدای نیازمندی را شنید که گدایی می‌کرد. به او فرمود: «وای بر تو! آیا در مثل چنین روزی از غیر خدا درخواست می‌کنى، درحالی‌که در این روز برای بچه‌هایی که در شکم مادران هستند، امید سعادت و خوشبختی می‌رود؟»

امام(علیه السلام) فرمودند: هر کس امروز در خانه خدا را بزند و سوال کند، سعادتمند می شود، و در زیارت جامعه هم آمده است: «سَعِدَ مَنْ وَالاَکُمْ»، این یعنی ولایت اهل بیت(علیهم السلام) رمز سعادت است و امروز که امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) ولی حی و حاضر اند، ولایت پذیری ایشان رمز سعادت جامعه است.

 

*با توجه به آنکه در روایات به حضور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) در موسم حج در هر سال تصریح شده، درباره حضور ایشان در عرفات و روز عرفه توصیح دهید.

همان طور که اشاره داشتید، در روایات آمده که امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) هر ساله در موسم حج شرکت کرده و همه اعمال را به جا می آورند یعنی در منا، مشعر و عرفات حضور هم می یابند؛ البته امام(عجل الله تعالی فرجه) مردم را می بینند اما مردم ایشان را نمی بینند و نمی شناسند.

یعنی امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) با حجاج در روز عرفه در عرفات وقوف می کنند.

در روایت است که خدای متعال روز عرفه ابتدا به زائران امام حسین(علیه السلام) نظر می کند و بعد به زائران مکه؛ این روایت معتبری است که در «کامل الزیارات» آمده و این معنی را می دهد که با وجود حضور امام حی در مکه، خدا به زائران کربلا و امام حسین(علیه السلام) نظر لطف دارد و این یعنی درس مهدی باوری و مهدی یاوری؛ به عبارت بهتر، اگر کسی می خواهد مهدی یاور باشد ابتدا باید حسینی شود.

کسی که می خواهد منتظر واقعی شود باید از معبر کربلا بگذرد، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) هم پس از ظهور، پرچم اباعبدالله الحسین(علیه السلام) را که در نزدیک کوفه فرو افتاد بلند کرده و در جهان به اهتزاز در می آورد.

 

*آیا در دعای عرفه امام حسین(علیه السلام) که در روز عرفه زمزمه می شود هم مباحث و آموزه های مهدوی وجود دارد؟ درس های انتظار این دعا چیست؟

همانطور که امام حسین(علیه السلام) در جبل الرحمه عرفات دعا خواندند امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) هم در عرفات دعا می خوانند؛ هم امام حسین(علیه السلام) و هم امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) عملاً به ما یاد داده اند که اهل دعا باشید چون امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) سنت های اجداد خویش را اجرا می کنند و چه بسا روی جبل الرحمه می ایستند و با خدا نجوا می کنند چنان که امام حسین(علیه السلام) چنین کردند.

دعای عرفه فرازهای بلند و عرفانی دارد، از مباحث مورد تاکید امام حسین(علیه السلام) صلوات ها است که هفت مرتبه تکرار شده با این صلوات ضمن دعا، دو جا در این دعا مهدویت می درخشد؛ یکی آنکه امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) مشمول امام حسین(علیه السلام) است چون ایشان بر محمد(صلی الله علیه و آله) و آل محمد(علیهم السلام) صلوات می فرستد؛ توضیح آنکه وقتی صلوات را به آل می فرستد یکی از این خاندان امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) است؛ یعنی در این دعا امام حسین(علیه السلام) هفت مرتبه بر فرزندشان حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه) صلوات و درود می فرستند.

نقل است پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمودند: «بر من صلوات ناقص و ابتر نفرستید»، سوال کردند که صلوات ابتر چیست؟ ایشان فرمودند» اینکه بگویید اللهم صل علی محمد» و بعد ادامه دادند که بگویید «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ».

دوم آنکه به ما گفته اند مهدی(عجل الله تعالی فرجه) رمز اجابت دعا است چراکه در روایت است که دعا محبوس است تا صلوات بر محمدو آل محمدفرستاده شود.

یعنی امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) رمز اجابت دعا است؛ اگر دعای عرفه و ندبه و .. . می خوانیم باید بدانیم تا صلوات نفرستیم دعای ما به اجابت نمی رسد، بالا نمی رود و محبوس است .

 

*آیا در دیگر فرازهای این دعای شریف هم می توان نشانی از مهدویت و دولت کریمه حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه) یافت؟

بله، در فرازهای دیگر این دعا می خوانیم که امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) موجب رهایی انبیاء از مشکلات هستند؛ باید توجه داشت همه انبیاء به دلیل قرب شان گرفتاری بیشتری داشته اند و جالب آنکه پیامبرانی که در دعای عرفه نام شان آمده همه در مشکلات خویش به محمدو آل محمد متوسل شده اند که امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه) نیز از آنها است.

 

*در دیگر فرازها چطور باز هم نشانی از مهدویت هست؟

بله؛ از ابتدا تا انتهای دعای عرفه ده ها مورد از صفات الهی اعم از جلال و جمال و … مرور می شود که این صفات عین ذات او است؛ و حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه) هم مظهر صفات خدا است.

امام مظهر صفات الهی است همه ائمه(علیهم السلام) اینچنین اند ازجمله امام مهدی(علیه السلام). برای مثال در دعای عرفه می خوانیم: «خدا هیچ مثل و مانندی ندارد» امام هم مثل و مانند ندارد، هیچ کس نمی تواند به بلندای امام برسد و ایشان را آن طور که باید بشناسد و این درباره حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه) هم صدق می کند.

همچنین است سمیع بودن خدا که امام عصر(عجل الله تعالی فرجه) هم چنین است و می توان با ایشان تکلم کرد چون ایشان حی و حاضر است و در هر کجای دنیا صدای ما را می شنود.

 

*در دعای عرفه از نعمت ها یاد می شود که سرآمد نعمت ها، امام است؛ اگر بخواهیم جذب نعمت یا دفع نقمت کنیم راهی ندارد جز امام که امروز حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه) اند، علت چیست؟

به تصریح قرآن در قیامت از نعمت ها سوال می شود و در تفسیر ائمه است که سرآمد همه نعمت ها، امام است. ولی نعمت آن امام است که به یمن ایشان ماسوی الله روزی می خورند و در جامعه هم آنها را اولیاءالله می خوانیم. هر نعمتی به بشریت می رسد حتی به کفار، مشرکان و لائیک ها و حیوانات و نباتات صدقه سر امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) است.

نکته مهم دعای عرفه در حوزه مهدویت آن که: انسان ها به طور کلی از شکر نعمت امام عاجزند.

امام حسین(علیه السلام) فرمودند: «اگر من همه اعصار و قرون عمر کنم (از ابتدا تا انتهای عالم) نمی توانم شکر یکی از نعمت های تو را بکنم»؛ این درباره نعمت های ظاهری صدق می کند چه برسد به وجود امام(علیه السلام). حضرت همچنین بارها در دعای عرفه به خداوند عرضه می دارند: «نعمت های خود را از من سلب نکن» که ما نیز با زمزمه عرفه این دعا را می کنیم که خدا سرآمد نعمت هایش یعنی امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) و ولایت ائمه(علیهم السلام) را از ما سلب نکند.

باید توجه داشت امام مهدی(عجل الله تعالی فرجه) موجب بقای عالم است چنان که در دعای عرفه می خوانیم: «اگر خدایان دیگری در این عالم باشند، جهان فاسد می شود و بر هم می ریزد». از این فراز در حوزه مهدویت استفاده می شود که اگر حجت الهی نباشد زمین اهل اش را می بلعد و این یعنی امام(عجل الله تعالی فرجه) مهدی موجب بقای عالم است.

علاوه بر این، در این دعا می خواهیم که خدایا به آن نور وجه که امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) است، قسم به او که تاریکی ها را با او می بری و امر اول و آخر را با او اصلاح می کنی، مرا ببخشای. غضب خداوند بر بی امام ها و بی ولایت ها است، امروز هم ادامه امامت و ولایت همین ولایت فقیه است.

امام حسین(علیه السلام) فرازهای دیگری را نیز در این دعا بیان می کنند مثل اینکه: ؟«چه طور می شود در روز قیامت اعمال زشت خود را منکر شوم در حالی که جوارحِ من شاهد من هستند؟» و شاهدان انسان چند چیزند: زمین، جوارح، خدا، رسول و امام.

امام در دنیا شاهد بر اعمال ما و در دادگاه بزرگ قیامت، شفیع ما هستند.

بنابراین، با توجه به اشاراتی که شد و اهمیت بحث امامت، در این عصر کسی بدون توسل به امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) راه به جایی نمی برد.

 

*اگر بخواهیم شاه بیت مباحث مهدوی دعای عرفه از لسان مبارک سیدالشهداء(علیه السلام) را بیان کنید، چه فرازی مدنظرتان است؟

امام حسین(علیه السلام) در این دعا مباحثی را مطرح کردند که مساله مهدویت در آن می درخشد: «واکمل لنا حجنا».

امام محمدباقر(علیه السلام) فرمودند: «مردم مامور شدند که دور این سنگ های کعبه بچرخند و بعد نزد ما اهل بیت(علیهم السلام) بیایند تا مراتب تسلیم خود را به ما اظهار کنند، این حج کامل است.» لذا اکنون که عصر غیبت است بعد از مکه به مدینه و زیارت ائمه بقیع(علیهم السلام) می رویم، مثل اینکه زنده هستند، و در مناسک هم که امام حی حضور دارند.

نتیجه آنکه به تصریح دعای عرفه، امام واسطه آمرزش است، چنان که خود امام حسین(علیه السلام) هم اشاره کرده اند. امام روح دعا و امروز روح و جان دعا حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه) است. عباراتی که می خوانیم پوسته است، مغز آن ولایت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه).

انتهای پیام/شبستان